close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • UDZIAŁ POLSKI W PRACACH OECD

  • Polska uczestniczy w pracach Organizacji i buduje w niej swoją pozycję poprzez wysiłek Stałego Przedstawicielstwa RP przy OECD (SP RP) - jak i licznych podmiotów krajowych: ministerstw i innych instytucji rządowych, jednostek naukowych, indywidualnych konsultantów, wykładowców.

    SP RP pełni z jednej strony rolę łącznika pomiędzy polskimi podmiotami a OECD, z drugiej zaś, bierze w imieniu Polski aktywny udział w zarządzaniu Organizacją.  W głównym organie OECD – Radzie, jak i jej Komitetach Stałych (Komitecie  Wykonawczym, Komitecie Stosunków Zewnętrznych oraz Komitecie Budżetowym) reprezentują swoje kraje wyłącznie Stały Przedstawiciel oraz dyplomaci akredytowani przy Organizacji (tzw. delegaci na Komitety Stałe). Stali Przedstawiciele oraz ww. delegaci, poprzez udział w Radzie i Komitetach Stałych, pełnią kluczową rolę w nadawaniu kierunku pracom Organizacji i realizują odpowiednio funkcję kontrolną wobec jej działań. Ponadto,  o intensywności i jakości  współpracy danego państwa członkowskiego z OECD decyduje udział delegatów krajowych w pracach blisko 250 komitetów OECD i ich grup roboczych oraz ciał różnego szczebla.

     

    Polska od początku swego członkostwa aktywnie uczestniczy w pracach komitetów, ich grup roboczych i innych ciał OECD oraz włącza się w podejmowane przez Organizację inicjatywy. Zasięg tematyczny poruszanych zagadnień obejmuje całość problematyki ekonomiczno-społecznej i środowiskowej oraz dotyczy prawie wszystkich aspektów i dziedzin aktywności administracji państwowej szczebla rządowego i samorządowego. Przedstawiciele Polski biorą udział w pracach OECD dotyczących m.in. polityki ekonomicznej, systemów podatkowych, reform regulacji, anty-korupcji, odpowiedzialnego prowadzenia biznesu, inwestycji, edukacji, zdrowia, polityki rozwojowej, energii i ochrony środowiska, handlu międzynarodowego, rolnictwa, konkurencyjności i polityki konsumenckiej, zarządzania w sektorze publicznym i prywatnym, zrównoważonego rozwoju, biotechnologii i bezpieczeństwa żywnościowego, innowacji i cyfryzacji, czy rozwoju regionalnego.

     

    Wszystkie formy udziału Polski w pracach OECD służą wspieraniu gospodarczego rozwoju Polski oraz utrwalaniu dobrego wizerunku kraju na arenie międzynarodowej, w szczególności wśród naszych najbliższych partnerów. Od momentu nawiązania współpracy z Organizacją, a potem po przystąpieniu do niej, szczególne znaczenie miały całościowe i sektorowe przeglądy gospodarcze Polski (zobacz:

    http://www.msz.gov.pl/pl/p/paryzoecd_fr_s_pl/polska_w_oecd/przeglady/).

    Raporty OECD stanowią dla naszego kraju wartościowy, bezstronny i cieszący się międzynarodową renomą "certyfikat postępu". Traktowane są, podobnie jak w pozostałych krajach członkowskich, jako miarodajne i rzetelne źródło informacji o rozwoju ekonomicznym i jego perspektywach, a także jako wyznacznik dla kształtowania krajowych polityk gospodarczych w wymiarze makroekonomicznym i strukturalnym. Oceny, w tym krytyczne, oraz rekomendacje zawarte w przeglądach są - nie tylko dla rządu - cennym źródłem informacji i inspiracji do dalszych działań. W szczególności raporty gospodarcze OECD, które stanowią kompleksową i szczegółową analizę polityki makroekonomicznej, przemian strukturalnych i tendencji rozwojowych w państwach członkowskich. Specjalną pozycję posiadają w tym względzie opracowania i rekomendacje przygotowywane przez Sekretariat Organizacji i Komitet Przeglądów Gospodarki i Rozwoju OECD (EDRC). Wagę przeglądów i formułowanych przez Komitet EDRC ocen wzmacnia fakt, że są one brane pod uwagę nie tylko przez władze państw OECD, ale także przez międzynarodowe, krajowe oraz prywatne instytucje finansowe i gospodarcze. W ramach OECD Polska była również poddawana przeglądom sektorowym (m.in. edukacja, środowisko, rozwój regionalny, innowacje) i z zakresu zobowiązań w ramach Kodeksów Liberalizacyjnych OECD, przeglądom reform regulacji, a także przeglądom dostosowania do Konwencji o zwalczaniu przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych. Różne, choć w znacznym stopniu niewiążące zalecenia Organizacji - od wytycznych postępowania, np. w kierowaniu przedsiębiorstwami, aż po konwencje, np. o zwalczaniu przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych - adresowane do ogółu członków lub bezpośrednio do Polski (jak konkluzje z przeglądów) były uwzględniane przez rząd, a następnie przekuwane na politykę gospodarczą, co niejednokrotnie ułatwiało przeprowadzenie trudnych reform. Z kolei bieżący udział w pracach OECD umożliwia wpływ nie tylko na kształtowanie pozytywnego wizerunku Polski w oczach inwestorów i kontrahentów zagranicznych (po akcesji poprawiły się notowania Polski na międzynarodowym rynku kredytowym i generalnie jej wiarygodność jako miejsca inwestycji zagranicznych i podmiotu handlu zagranicznego), ale i na negocjowane tu zasady regulacji międzynarodowej wymiany gospodarczej, z wykorzystaniem przewidzianych Konwencją o OECD zasad współpracy państw-członków Organizacji: konsensusu i peer pressure - nacisku równych sobie.

     

    Szczególnie ważne dla Polski są prace OECD mające na celu badanie jakości i przejrzystości ustawodawstwa w krajach członkowskich. Podstawowe, uznane przez OECD, zasady obejmują m.in. przestrzeganie praworządności i „otwartości” działania oraz odpowiedzialność instytucji demokratycznych.  Pogłębione prace w tym obszarze objęły utworzenie Sieci Regulatorów Gospodarczych, czy też przyjęcie nowych Wytycznych dotyczących Otwartego Rządu i tworzenia e-administracji. Polska jako jeden z pierwszych krajów poddała się przeglądowi stanu otwartości danych rządowych w 2015 r., z czego korzystamy obecnie kreując otwarte instytucje i wzmacniając zaangażowanie obywateli.

     

    Ponadto, Polska od początku członkostwa w OECD jest aktywnie zaangażowana w wypracowywanie oraz promocję standardów ładu korporacyjnego, które skierowane są przede wszystkim do spółek znajdujących się w obrocie publicznym oraz przedsiębiorstw państwowych. Odpowiednie zarządzanie, a więc „dobre rządzenie" na szczeblu przedsiębiorstw, ma podstawowe znaczenie dla efektywnego wykorzystania kapitału oraz stanowi czynnik budowy zaufania zarówno dla inwestorów krajowych, jak i zagranicznych. OECD zakończyło w 2015r. przegląd wytycznych w zakresie Zarządzania Korporacyjnego „G20/OECD Principles of Corporate Governance”, przygotowany pod auspicjami Komitetu ds. Zarządzania Korporacyjnego. Kompleksowe ujęcie problemów ładu korporacyjnego zostało także uznane przez ministrów ds. finansów krajów G20.

     

    Ostatnie lata dobitnie pokazują, że zagrożenia związane z globalizacją mogą dotyczyć nie tylko gospodarki, lecz także wiązać się z innymi potencjalnie negatywnymi konsekwencjami otwarcia, takimi jak zorganizowana przestępczość i terroryzm międzynarodowy. Polska systematycznie zacieśnia więzi z ważną instytucją, która pod auspicjami OECD podjęła problem walki z terroryzmem międzynarodowym przez ograniczenie jego finansowych podstaw. Jest to Finansowa Grupa Zadaniowa ds. Prania Brudnych Pieniędzy (Financial Action Task Force on Money Laundering - FATF), w której skład wchodzi 29 państw oraz Komisja Europejska i Rada Współpracy Zatoki Perskiej. Działalność Grupy, we współpracy z OECD, wnosi istotny wkład w przywracanie stabilności i zaufania w gospodarce światowej, stojącej w obliczu wielu nowych zagrożeń. Coraz szersza współpraca Polski z Grupą doprowadziła do znowelizowania polskiej ustawy o praniu brudnych pieniędzy pod kątem specjalnych zaleceń FATF dotyczących finansowania terroryzmu. Polska należy również do 120 kra­jów, które dokonały samooceny skuteczności podejmowanych środków walki z finansowaniem terroryzmu. Dzięki wysiłkowi legislacyjnemu i operacyjnemu Polsce udało się zbliżyć do standardów przyjętych i stosowanych przez kraje FATF. Przystąpienie Polski do tzw. Grupy Egmont, będącej nieformalnym ugrupowaniem organów nadzoru finansowego, było krokiem przybliżającym włącze­nie naszego kraju do FATF.

     

    Polska nie jest członkiem FATF, jednakże uczestniczy w pracach Specjalnego Komitetu Rady Europy MONEYVAL, zajmującego się oceną zwalczania procederu prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu w 27 państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Władze MONEYVAL (Biuro Zarządzające, w skład którego wchodzi także przedstawiciel Polski z Ministerstwa Finansów - GIIF), mogą brać udział w spotkaniach FATF. Polska wciąż podejmuje starania o przyjęcie do FATF.

     

    Jednym z ważniejszych celów działań Polski na forum OECD jest dążenie do wykorzystania członkostwa jako ważnego czynnika zacieśniania współpracy w sto­sunkach dwustronnych z państwami Europy Środkowej i Wschodniej, a ostatnio także Afryki, które nie są członkami tej Organizacji. Dzięki pracy polskich przedstawicieli, nasz kraj w coraz większym stopniu postrzegany jest jako rzecznik interesów krajów w procesie transformacji systemowej, w tym zwłaszcza naszych wschodnich i południowych sąsiadów, w ich dążeniach do zbliżenia się z OECD i strukturami państw zachodnich. Przyczyniły się do tego zwłaszcza nasze zabiegi na rzecz podjęcia i zacieśnienia współpracy Organizacji z państwami nieczłonkowskimi, zwłaszcza Ukrainą, Białorusią, czy Mongolią.

     

    Zgodnie z założeniami polskiej polityki zagranicznej, głównym forum zaangażowania Polski w relacje Organizacji z krajami nieczłonkowskimi są relacje OECD z krajami Partnerstwa Wschodniego. Polska jest aktywnym uczestnikiem współpracy  OECD z krajami regionu oraz darczyńcą Programu Regionalnego Konkurencyjność Eurazji. Polska działa w jego strukturach, jest aktywna zwłaszcza w relacjach OECD z krajami Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego, a także wybranymi krajami Azji Środkowej. Polska jest jednym z państw członkowskich OECD wspomagających Program merytorycznie i finansowo od czasu jego uruchomienia w 2008 r. Była gospodarzem konferencji ministerialnej nt. konkurencyjności w regionie Eurazji, 28 czerwca 2013 r. Polska była także pierwszym przewodniczącym Okrągłego Stołu Konkurencyjności Eurazji: forum przeglądów partnerskich i monitoringów polityk publicznych krajów Eurazji w świetle zgodności ze standardami OECD, a polscy eksperci: egzaminatorami wielu przeglądów i monitoringów krajów regionu.

    Od października 2016 r. Polska jest jednocześnie  zaangażowana we współpracę Organizacji z jednym z jej Partnerów Kluczowych: Republiką Południowej Afryki (RPA).

     

    Zgodnie z priorytetami Wieloletniego programu współpracy rozwojowej na lata 2016-2020, przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 6 października 2015 r., Polska zainicjowała również w 2017 r. współpracę OECD z krajami Afryki Sub-saharyjskiej. Polska uczestniczy także w projektach OECD poświęconych innym priorytetowym krajom ww. programu: Białorusi oraz Ukrainie.

     

    Polska popiera wysiłki Organizacji na rzecz wypracowania ogólnych zasad wspierania przez państwa OECD procesów rozwojowych w krajach rozwijających się. Główną płaszczyzną współdziałania na tym polu krajów wysoko rozwiniętych jest Komitet Pomocy Rozwojowej (Development Assistance Committee - DAC), do którego Polska przystąpiła w październiku 2013 r. Rozwiązania prezentowane w ramach DAC oraz przyjmowane tu uzgodnienia posłużyły jako wzór w pracach MSZ na rzecz utworzenia krajowego systemu pomocy rozwojowej, które uwieńczone zostały przyjęciem przez Rząd w dniu 21.10.2003, "Strategii polskiej współpracy na rzecz rozwoju" oraz powołaniem w 2005 r. Departamentu Współpracy Rozwojowej w MSZ, a także brane są pod uwagę przy tworzeniu kolejnych planów pomocy rozwojowej. Polska jest również członkiem Centrum Rozwoju (Development Center) OECD.

     

    OECD działa aktywnie na rzecz zbliżenia z parlamentami narodowymi, które są reprezentantami opinii własnych społeczeństw, wywierającymi jednocześnie bezpośredni wpływ na kształtowanie polityki w niemal wszystkich dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Organizacji. W corocznych spotkaniach organizowanych przez Sekretariat OECD biorą aktywny udział polscy senatorowie i posłowie. OECD jako organizacja międzynarodowa w wielu sprawach zasięga również opinii przedstawicieli kół biznesu i związków zawodowych. Przy OECD funkcjonuje specjalne ciało doradcze ds.:  biznesu  (BIAC - Komitet Doradczy Biznesu i Przemysłu) oraz związków zawodowych (TUAC - Komitet doradczy Związków Zawodowych), których członkami są także odpowiednie polskie organizacje.  Komitety te  aktywnie uczestniczą w pracach prowadzonych na forum Organizacji w m.in. takich sferach jak walka z bezrobociem i programy aktywnego zatrudniania, problematyka przekupstwa, reforma systemu ochrony zdrowia, czy też handel międzynarodowy i promowanie odpowiedzialnego biznesu (RBC). 

     

    Od początków naszego członkostwa w OECD Polska była nie tylko obserwatorem, ale i aktywnym uczestnikiem podejmowanych   działań na rzecz dostosowania Organizacji i jej struktury do wyzwań globalnych i zmieniających się oczekiwań państw członkowskich. Polska przyczynia się wraz z innymi członkami Organizacji do zwiększania efektywności prac OECD i dostosowania jej zadań oraz struktury do współczesnych potrzeb tak, aby nie tracąc swych zalet dla państw członkowskich, OECD mogła odgrywać  coraz większą rolę we wspieraniu pozytywnych konsekwencji procesów globalizacji (zobacz również tematykę przewodnią sesji Rady OECD na szczeblu ministerialnym, MCM 2017: http://www.oecd.org/mcm/ministerial-council-meeting-2017.htm).

     

    OECD powinna też znaleźć odpowiednie miejsce w architekturze współczesnego globalnego sys­temu wielostronnego, zwłaszcza wobec Banku Światowego, MFW, WTO i syste­mu NZ oraz regionalnych organizacji, takich jak regionalne banki rozwoju (zobacz też MCM 2018 poświęcone tematyce multilateralizmu: http://www.oecd.org/mcm/home/). Dzięki licznym zaletom, takim jak zdolność analizowania problemów o charakterze interdyscyplinarnym i oddziaływania na kraje nieczłonkowskie, Organizacja jest nie tylko, jak dotychczas, intelektualnym zapleczem G20, lecz także wnosi znaczny wkład w globalne rządzenie. Zmiany w tym kierunku umacniają również zdolność szybkiego reagowania i funkcje operacyjne, zwiększając jej rolę i polityczne znaczenie.

     

    Reasumując, Polska  posiada i realizuje w OECD konkretne priorytety, takie m.in. jak zacieśnianie współpracy Organizacji z krajami Europy Środkowo-Wschodniej, przeciwstawianie się ograniczaniu roli małych i średnich państw w OECD, stabilizowanie budżetu Organizacji i zwiększanie jej efektywności, a tym samym realizowanie zasady V4M (Value for Money) dla państw członkowskich, skoncentrowanie wysiłków OECD na jej kluczowych funkcjach wynikających z Konwencji, czy na przykład powiększanie potencjału „szybkiego reagowania" OECD na nowe wyzwania gospodarcze, społeczne lub środowiskowe. Warto podkreślić, iż przez ostanie 20 lat Polska zdołała wypracować sobie w OECD solidną pozycję i zjednać szacunek.

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: